ગુનાઓના દેવતા - ધર્મવીર ભારતી 'ગુનાહોં કા દેવતા' (ગુનાઓના દેવતા) એ હિન્દી સાહિત્યની એક અત્યંત લોકપ્રિય અને અમર નવલકથા છે, જેની રચના જાણીતા સાહિત્યકાર ધર્મવીર ભારતી દ્વારા ૧૯૪૯માં કરવામાં આવી હતી. આ એક ભાવનાત્મક પ્રેમકથા છે, જેમાં પ્રેમ, પવિત્રતા, ત્યાગ અને આંતરિક સંઘર્ષનું સુંદર આલેખન છે. વાર્તા: આ કથા મુખ્ય પાત્રો 'ચંદર' અને 'સુધા'ના નિર્દોષ પ્રેમની આસપાસ ફરે છે. સુધા તેના પ્રોફેસરની પુત્રી છે અને ચંદર તેમનો વિદ્યાર્થી છે. વાર્તાની શરૂઆત અલ્હાબાદના કોલેજ-જીવનના વાતાવરણમાં થાય છે. ચંદર નામનો એક ગરીબ અનાથ વિદ્યાર્થી તેના પ્રોફેસરના ઘરે ખાનગી ટ્યુશન આપે છે.ત્યાં તે પ્રોફેસરની પુત્રી સુધાને મળે છે. બંને એટલા નજીક આવી જાય છે કે તેમની વચ્ચે એક ઊંડો અને આધ્યાત્મિક પ્રેમ પાંગરે છે.જોકે, ચંદર સુધા પ્રત્યેની પોતાની લાગણીઓનો ક્યારેય ખુલ્લેઆમ સ્વીકાર કરતો નથી, કારણ કે તે તેને અત્યંત પવિત્ર અને 'પાપ'થી પર માને છે.તે પોતાની જાતને 'પાપોનો દેવ' માને છે, છતાં પોતાની ઈચ્છાઓનું બલિદાન આપીને પણ તે સુધાનું ભલું ઈચ્છે છે.તે સમયના રૂઢિચુસ્ત સમાજમાં ચંદર અને સુધા વચ્ચે લગ્ન શક્ય નહોતા, કારણ કે ચંદર અલગ જ્ઞાતિનો હતો અને ગરીબ પૃષ્ઠભૂમિમાંથી આવતો હતો.ચંદર, જેણે સુધાને માત્ર પોતાની પ્રેમિકા તરીકે જોવાને બદલે 'દેવી'નું સ્થાન આપ્યું હતું, તે સમાજના ડરથી પીછેહઠ કરે છે.સુધાના પિતા અન્ય એક શ્રીમંત અને પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિ (ગિતેશ) સાથે તેના લગ્ન નક્કી કરે છે.ચંદર પોતે લગ્નની તૈયારીઓમાં મદદ કરે છે. ચંદરની ઉદાસીનતા અને ત્યાગવૃત્તિને કારણે સુધા અંદરથી તૂટી જાય છે, તેમ છતાં તે પોતાના પિતાની આજ્ઞાનું પાલન કરે છે અને લગ્ન કરે છે.લગ્ન પછી સુધાને સમજાય છે કે તેનો પતિ માત્ર કામવાસના અને સ્વાર્થથી પ્રેરાયેલો છે; તેનામાં એ શુદ્ધ પ્રેમ અને આદરનો અભાવ છે જે ચંદરમાં હતો.પોતાના પતિના દુર્વ્યવહાર અને ચંદરથી આવેલા અંતરને કારણે, સુધા શારીરિક અને માનસિક બીમારીનો ભોગ બને છે.આખરે, તે આ માનસિક વેદના અને ક્ષયરોગ (ટીબી)નો ભોગ બને છે.સુધાના મૃત્યુ પછી, ચંદર સાવ એકલો પડી જાય છે અને પસ્તાવાની લાગણીમાં ડૂબી જાય છે. તેને સમજાય છે કે પવિત્રતા અને નૈતિકતાના સામાજિક બંધનોએ માત્ર તેની અને સુધા વચ્ચેના પ્રેમને જ ખતમ નહોતો કર્યો, પરંતુ તેનું સમગ્ર જીવન પણ બરબાદ કરી નાખ્યું હતું.